Bir damla fotoğrafı nasıl oluşur..

Damla fotoğraflarını elde ettiğinizde fotoğraf olarak oldukça ilginç formlar olsa bile insana nasıl oluştuğu yönünde tam fikir vermez. Ancak bu fotoğraf üretimleri oldukça zahmetli ve teknik anlamda bir çok etkinin içinde olduğu süreçlerdir. Sony RX100 M4 kompakt makinanın güzel bir özelliği olan yüksek kare çekim HFR modu ile bu fotoğraf üretiminin saniyede 1000 kare ile video çekimini yaptım. Bu sayede milisaniyeler süresinde oluşan damla oluşum sürecini de gözlemleyebildik. Aşağıdaki videoda alttan su püskürtülüp üsten damla bırakılması ile oluşturulan fıskiye tekniğinin nasıl çalıştığını izleyebilirsiniz.

ON4 TV’de Damla Fotoğrafçılığı İle İlgili >Röportajım Yayınlandı.

ON4 TV de yayınlanan damla fotoğrafçılığı röportajımın tümü ekli videoda yayınlanmıştır.Damla fotoğrafçılığı ile ilgilenen tüm fotoğrafçılara yararlı olabilecek bu röportaj fırsatını bana veren ON4 TV ye çekim ekibine ve sayın Ali Aydına teşekkürler edrim.
www.facebook.com/isiginsanati
www.youtube.com/isiginsanati

Su Damlası Fotoğraf Teknikleri “Fıskiye”

_DSC2787
Fıskıye 1
Su damlası ile soyut formlar oluşturmak amacıyla çeşitli farklı metotlar geliştirilmektedir. Klasik su damlası oluşturma tekniğinde bir damla, su kabının içine damlatılır, kaba düşen su damlası yüzey gerilimi sonucu su içinden yukarıya doğru su jeti oluşturur. Eğer siz bu yükselen jet üzerine ikinci bir damla daha bırakır ve çarpışmalarını sağlarsanız o aşamada sıvıdan damla formları oluşur. Bu teknik ile çekilen fotoğraflar damla fotoğrafı olarak adlandırılmaktadır.
Bu klasik teknik içinde çok daha fazla sayıda çeşitlendirilmiş teknikte uygulanmaktadır. Örneğin;
1-Üç Selenoid valf (ventil) ile renkli damla formları oluşturma.
2-Oluşan klasik damla formlarına yanlardan hava ile bükme ve tabanca sıkısı ile vurma
3-Yan yana iki damlayı aynı anda zıplatarak üçüncü bir damlayı bunlarla çarpıştırma
4-Oluşan damlayı bir sabun köpüğü ile birleştirme
5-Damla arkasında bokeh, kuru buz buharı, ateş veya led ışığı oluşturma
6-Damlayı bütün haliyle suya yansıtma
7-Damlayı düz sert bir satıh üzerine düşürerek taç oluşturma
8-Büyük damla boyutu ile alt kısımda baloncuk oluşturma
9-Sıvı içine florenslı boya katkısı konularak “Özel UV” Flaşla renkli damla oluşturmak
10-Flaşların stroskopik özelliğini kullanarak aynı damlayı çoklu fotoğraflamak. vb
Bu yazıda belirtilen “Fıskiye” tekniği ise yukarıdaki klasik damla tekniklerinden çok farklı bir yöntemle oluşturulur.
Bu tekniğin fiziksel esası: Klasik damlada olduğu gibi bu teknikte de yukarıdan selenoid valf (ventil) ile yine damla damlatılır. Ancak bu damla su dolu bir kabın içine düşürülmez. Bunun yerine damlanın düştüğü alt kısıma yukarıya doğru ters yönde basınçlı su jeti oluşturacak bir düzenek ile fışkırtılan su üzerine düşürülür. Fıskiye tekniği ile bu nedenle adlandırılır. Basit vektörel grafikle sistem aşağıda gösterilmiştir.
Şimdilerde bu sistem daha da geliştirilerek altan daha dar ve daha geniş iki silindirik yapıdan iki farklı nitelikte sıvı fışkırtılması ile yeni formlar yaratılmaktadır.
Bu sistemde en önemli sorunlar yukarıya doğru fışkırmanın basıncı yüksekliği ve yer düzlemine dik açılı olmasıdır. Bu düzgün sağlanamazsa çok zor sonuç alınır.
Fıskiye düzeneği olarak geliştirdiğim “kendin yapabilirsin” (DIY) kapsamında ki iki farklı fıskiye düzeneği aşağıdadır.
Birinde fıskiye suyu direk boşluktan yükseltilmekte diğerinde ise bir kap içerisindeki sudan yükseltilmektedir.

 

Damla Fotoğrafçılığı İle İlgili Temel Bilgiler

damladüzenekDamla fotoğrafçılığı öncelikle teknik altyapı kurulması zorunlu bir fotoğrafçılık dalıdır. Bu sağlanmadığı takdirde yeterli ve farklılık yaratan sonuç almak mümkün değilidir. Peki damla fotoğrafçılığı için olmazsa olmaz temel alt yapılar nelerdir.
1- Ana Taşıyıcı:Su depolarını, damla valflerini, gerekirse flaşları ve diğer tüm ilave aparatları taşıyabilecek ağaç, metal veya pleksiglas malzemeden yapılmış bir taşıyıcıdır. Bu taşıyıcı yapılırken baştan iyi planlanmalıdır. Damla yüksekliğinin kolay ayarlanabilir olması, valflerin yerlerinin değişmesi ve ayar için kolaylık sağlanması gibi unsurlar tasarımda dikkat edilecek ana noktalardır.

2-Su için kaplar: Öncelikle ana taşıyıcının boyutuna göre yukarıdan suyu valflere ilecetecek depolar düzenlenmelidir. Yeterli basınç için valflerde epeyce yüksekte olmalı ve mariotte sifon düzeneği de içermelidir Alt kısımda diğer kullanılacak kapları içinde barındırabilecek kadar geniş ve su boşaltımı için düzeneği olan su toplama kabı düzenlenmelidir.

3-Flaş: Flaşlar damla fotoğrafçılığının temel unsurudur. Çünkü damla fotoğraf çekimlerinde makinanın enstantane hızı yerine, flaşın dondurma hızını kullanmaktayız. Özellikle kullanacağımız flaşlar speed light adı altında bilinen bağımsız flaşlardır. Stüdyoda kullanılan paraflaşlar yeterli dondurma hızı sağlayamadığından tercih edilmesi iyi sonuç vermez. Damla fotoğrafçılığında flaşın dondurma hızı çok önemlidir. Flash Duration olarak kılavuz kitaplarında verilen bu değerin yüksek olması tercih edilir. Örneğin x marka flaş 1/128 güçte 1/11000 sn dondurma hızı sağlarken, y marka flaş aynı güçte 1/20000 dondurma hızı verebilir. Kimi fotoğrafçılar flaşı modifiye ederek flaş gücünü 1/1028 e kadar düşürerek çok daha yüksek dondurma hızları sağlamaktadır. Ayrıca flaş güçleri mecburen düşürülerek çekim yapılacağından flaş sayısı en az üç olmadır. Daha fazla flaş bu dalda daha iyi sonuç demektir. (Elbette daha fazla cep yakımı)

4-Flaş tetikleyiciler: Ana taşıyıcı etrafına ve makinadan uzağa konumlandırılmak zorunda olan flaşların teknik özellikleri önemlidir. Çünkü bu çekimlerde fotoğraf makinası enstantane ögesi çok önemli olmaktan çıkacak flaşın çakma anı fotoğrafı çekecektir. Burada iki temel farklı yöntem izlenmektedir.
Daha sonra ayrıntısına gireceğimiz mikro kontrolör adını verdiğimiz yazılım ve donanımlar makine damla ve flaş çakması ile ilgili senkronizasyonu sağlarken;
a- Ya karanlık ortamda Makine B modunda deklanşör açıkken damla düştüğünde flaşları çaktırırlar
b-Ya da önce fotoğraf makinesi tetiklenir Makine ise flaşları tetikler.

İlk şıktaki sistemde tüm flaşlarının bir ön devre ile mikro kontrollere bağlandığı sistemler satılmaktadır.Diğer bir yol ise bağımsız flaşlardan biri senkrazisyon kablosu ile mikro kontrollere bağlanarak bu flaş master flaş olarak ayarlanmakta diğer flaşlar remote flaş olarak kanal ve gruplandırılarak bu master flaşla ilişkilendirilmektedir. Ana flaş mikro kontrolörle tetiklendiğinde diğer flaşlarda çakmaktadır.

Ayrıca bazı makinelerde faşların kontrolu için menüde kablosuz tetikleme (örneğin Nikonlarda Commender Mode) seçenekleri vardır. Bu seçeneği destekleyen makinaların kendi tepe flaşı tetikleyici olarak kullanılarak diğer flaşlar çaktırılabilir. (elbette flaşlar kablosuz tetiklemeyi destekliyor ise)
Eğer Makine menüsünde bu tür bir seçenek yoksa radyo sinyalli flaş tetikleyicileri almak en iyisidir.

5-Difizörler ve reflektörler: İşin içine flaş ışığı girdiğinde difizör ve reflektörlerden vazgeçemeyiz. Gücü ne kadar düşükte olsa flaş ışığı derin gölge ve kayıplı parlaklık demektir. Bu nedenle flaş ışığını süzülen ve yansıtılaln ışığa çevirmek oldukça farklı sonuç doğuracaktır. Direk flaş ışığında zaten yansıtıcı bir öğe olan su ve sıvı üzerinde her zam parklar kayıplı noktalar oluşacaktır. Küçük boyutlu softboxlar veya yarı geçirgen pleksiglas malzemeler difizyon için uygundur. Düşük güçte kullanılan flaş ışıklarını reflektörle dolgu ışığı olarak yönlendirmekte fotoğrafa epeyce katkı sağlayacaktır.
Selenoid Valfler: Damla fotoğrafçılığı için gereken temel malzemelerden biridir. Mikro kontrolöre bağlanarak damla boyutu, damlalar arası süre gibi verilen bilgileri işleyerek damla üretirler. Bu valflerin giriş ve çıkışlarının değiştirilebilir olması tercih edilmelidir. Bu size farklı çaplarda ve nitelikte damla üretmeyi sağlayacaktır.
Mikro Kontrolör: Tetikleyici veya trigger adı da verilen bu yazılım ve donanım damla fotoğrafçılığının en temel ögesidir. Çünkü bu olmadan damlaların büyüklüğü ve arasındaki süre, flaşların çakma zamanı ve makinanın fotoğrafı çekmesinin eşgüdümü ve en uygun zamanı pratikte sağlanamaz. Tüm olay milisaniyeler bazında olup bittiğinden flaşlar ve makine damlaların düştüğü en uygun anda çalıştırılmalıdır.
Bu alanda çok fazla marka ve özellikte mikro kontrolör üretilmektedir. Ancak üzerinde ses ışık Ir gibi sensörler olan hem flaşı hem makinayı kontrol edebilen 6 valf bağlanabilen çok kapsamlı olanlandan sadece damla fotoğrafı çekmek için üretilmiş 3 valfli olanlarda vardır.

Su düzenleyici katkılar: Normal su ile damla üretmek mümkündür. Ancak suyun fiziksel olarak bu haliyle kontrol altında tutulması zordur. Suya kıvam vermek için en sık kullanılan malzeme guar sakızı adlı gıda sektöründe kullanılan katkı maddesidir. Yine gıda boyaları ilave edilerek damla fotoğraflarının farklılık yaratması sağlanır.

Damla Çalışmasında Gerekli Teknik Malzemeler

IMG_2690Damla çalışması yapabilmek için şu ana gruplar lazımdır. Damla Fotoğrafçılığında kullanılan bazı Malzeme ve Komponetler Satın Alınabilecek Yerler.

Flaşlar: En az 3 adet speed light dediğimiz flaş gerekir. Ben nissin flaş kullanıyorum. Uygun fiyatlı Yongnuo  flashlar var onlara da bakabilirsiniz.
Ana Taşıyıcı: Tahta, metal veya pleksiglastan yapılır. Kendi çalışma alanınıza uygun boyut ve şekilde ilgili malzemleri satın alarak yapabilirsiniz.

Su deposu (Mariotte sifon): Aşağıdaki linkten alabilirsiniz. Ancak kendinizde gerekli malzemeleri alarak yapabilirsiniz. Ben Koçtaş’dan yağmur ve atık su borusu satılan bolümden kısa borular ve kapaklarını aldım gerekli delikleri açarak bağlantıları düzenledim.Siz aşağıdaki linkten edinebilirsiniz
https://www.cognisys-inc.com/store/mariotte-siphon.html
Aşağıdaki linkte de hem taşıyıcı hemde depolar komple satılmaktadır.
http://www.mjkzz.com/mjkzzwdkframe.html

Su katkı maddeleri ve boyalar: Suya kıvam vermek için gıda sektöründe kullanılan Guar sakızı kullanılır. Guam Gum veya Xthan Gum adları ile aktarlarda bulabiirsiniz.
İnternetten Amazondan da ismarlayabilirsiniz.

http://www.amazon.de/gp/product/B00DB3IDMA/ref=as_li_tl?ie=UTF8&camp=1638&creative=19454&creativeASIN=B00DB3IDMA&linkCode=as2&tag=photogrnimmer-21

Bu da başka link
http://magaza.hammaddeler.com/Guar-Gam,LA_5872-2.html?gclid=Cj0KEQiAv5-zBRCAzfWGu-2jo70BEiQAj_F8oOlEd8kmVe8a39u2fLZamq0j70ShW1-h5JwjntrwBcwaArvs8P8HAQ#labels=5872-2

Gıda Boyaları Akrilik Boyalar metal pigment boyalar: Kırtasiye aktar ve Hobi malzemeleri satan yerlerde bulabilirsiniz.
http://www.tahtakalehobi.com/sanatsal-boyalar/s%C4%B1v%C4%B1-akrilik-airbrush-boyalar/
http://www.cadenceboya.com/

Su toplama kapları ve difüzyom mlazemesi pleksiglaslar:
http://www.billurcam.com/billurcam-hakkimizda.html

Selenoid valfler: Ben daha çok uçları değiştirilebilen ve arkadan vidalanabilen tipleri tercih ediyorum.
http://www.sistema-turk.com/Turkce/kategoriler.asp?id=2&act=ceme

Söküp Takılabilen uçlar:
http://www.amazon.de/gp/product/B002ZT307Y/ref=as_li_ss_il?ie=UTF8&camp=1638&creative=19454&creativeASIN=B002ZT307Y&linkCode=as2&tag=photogrnimmer-21

Tetikleyiciler: Mikro kontrolör veya triger adıyla satılan bu yazılım ve donanım ile ilgili linkler
http://www.mjkzz.com/mjkzzwdksixctrl.html
https://www.cognisys-inc.com/store/stopshot-studio-3-valve-water-drop-kit.html
http://crazytrickler.de/produkt/crazytrickler-fertiggeraetneue-version
http://www.nimmervoll.org/wp-content/uploads/2014/07/GlimpseCatcher-Bedienungsanleitung.pdf

Damla Fotoğraflarında Kullanılan Farklı Teknikler

Damla fotoğraflarında kullanılan çok farklı teknikler bulunmaktadır. En klasik olanı iki damla ile oluşturulan formlardır. Birinci damla düşer zıplar bu damla bırakıldıktan kısa süre sonra ikinci damla bırakılır işte bu ikinci damla zıplayan ilk damla ile çarpışır ve form oluşturur. Oluşan klasik form mantar olarak nitelenen formdur. Birinci  ve ikinci damlanın boyutu ve düşme aralıkları çok farklı formlara neden olabilir. Güzel bir örnek
Diğer bir farklı teknik 3 farklı valften aralıklarla 3 damla düşürme ile yaratılan formlardır. Burada sıvıya gıda boyası katılarak 3 farklı renkte damla oluşması sağlanabilir.
Daha özgün bir teknikte alt kısımdan basınç ile sıvıyı yükselmek ve onun üzerine damla düşürmektir. Bu teknikte oldukça farklı formlar oluşturur. Bir örnek
Ayrıca çarpışan damlalara hava üfleyerek bükmek veya havalı tüfek tabancası ile mermi göndermek teknikleri de bulunmaktadır.Bir örnek daha
Taç adı verilen diğer bir teknikte sıvıyı sert bir yüzey üzerine düşürmekle yaratılır. Bu teknikte sert yüzey üzerine damlanın düşeceği noktaya farklı renklerde sıvılar konularak farklı formlar elde edilebilir.Bir başka örnek

Damla Fotoğrafı Oluşturmak İçin Düzenek ve Ayarlar

DSC_1301Yüksek flaş hızı tekniği ile damla fotoğrafı çekebilmek için flaş hızının önemini bir önceki yazımızda anlatmıştık. Damla fotoğrafı çekerken  hareketi dondurmak yanında özgün formlar elde edebilmek için damlanın bir düzenekle damlatılması gerekir. Bu nedenle elektromanyetik valflere ihtiyaç duyarız. Bunlar içinde özel yazılım olan trigger sistemleri ile kumanda edilerek istenilen anda ve istenilen büyüklükte damla elde etmek için olmazsa olmaz parçalardır. Valfler kullanılırken tek veya fazla sayıda kullanılabilir. Fazla sayıda valf tekniği ile değişik renklerdeki sıvıları aynı anda istediğimiz aralıklarla damlatılabilir ve çok özgün formlar elde edebiliriz. Ancak tek valf kullanarak yazılımla bu valften istediğimiz sayıda ve aralıklarla çoklu damla da damlatabiliriz. Bu kombinasyonları özel yazılım trigger sistemi ile ayarlayabiliriz.

Diğer yandan damla fotoğraflarında uygun ışıklandırmada flaşların konumları çok önemlidir. Küçük bir pozisyon değişikliği çok farklı sonuçlar doğurabilir. Tabii ki en önemli mesele flaş düşük güçte çalıştırıldığı için 3 vaya 4 adet flaşa gereksinim vardır. Tek flaşın ışığı kesinlikle yeterli olmamaktadır. Ancak burada biraz birbiri ile çelişen bir durum gibi görünse de ışıksız ortamda pozlama süresini uzatarak bir tür iyi pozlama yaratabiliriz. Ben genelde 2 flaşla perde hızını 1/5 saniye objektif açıklığını da f14 olarak ayarlayıp iso 200 de gayet iyi pozlanmış fotoğraflar çekebiliyorum. Diğer önemli bir konuda flaş ışıklarının defüze edilmesi. Direkt flaş ışığı damlarda parlama ve kayıplara yol açmaktadır. Bu nedenle ben flaş önünde ve arka plan olarak yarı geçirgen pleksiglas, ozalit kağıdı veya yağlı pişirme kağıdı kullanıyorum. Özellikle yağlı pişirme kağıdı dokulu olduğundan arka planda özgün etki yaratabilmektedir. Ben uzun damlalar için dar ve konik kaplar kullanıyorum. Düşme yüksekliğini de ayarlanabilir bir düzenekle değiştirebiliyorum. Aşağıda galeride kendimin oluşturduğu düzeneğin fotoğraflarını bilginize sunmaktayım. Tabi ki isteyen bu düzeneği farklı şekillerde oluşturabilir.

 

Damla Fotoğrafında Düşük Flaş Gücü İle Hareketi Dondurma Tekniği

Damla çalışmalarıma ilk başladığımda kameranın enstantanesini en yükseğe ayarlayarak hareketi  doldurabileceğimi düşünmüş ve bu amaçla Nikon D300s kameramla çalışabilecek radyo sinyalleri ile çalışan flaşları 1/8000 hızda bile çaktırabilecek bir flaş trigger sisteminin yeterli olduğunu sanmıştım. Bunun çok eksik bir teknik olduğunu pratikte öğrenmiş oldum. Çünkü bu hızdaki çekimler denemelerimde bir anlamda makro çekim olan damla fotoğraflarını tam anlamıyla dondurmuyor ve hareket bulanıklıkları oluşuyordu. Sonra araştırdım ve anladım ki buradaki asıl püf noktası flaşların çakma hızı (flash duration). Flaşın çakması ve sönümlenmesi de bir süreçtir dolayısı ile bu süreç ne kadar uzun olursa aynı sabit ışıkta olduğu gibi  hareketli nesneler hareket bulanıklığına yakalanacaktır. Hele 45 cm’lik bir uzaklık ölçüsü içinde çok hızlı hareket eden iki damlayı göz önüne alırsak bu hareket bulanıklığı kaçınılmazdır. Dolayısı ile flaşın parlama ve sönümlenmesi arasındaki süreyi ne kadar düşürebilirsek hareketi o denli netleyebileceğimizi anladım. Peki bu nasıl olacaktı? Flaşlarım nissin d886 mark II nin kılavuz kitapçığını incelerken bunun nasıl olabileceğini gördüm. Kılavuzda flaşlar manuel modda çalışırken güçleri düşürüldüğünde çakma hızları artıyordu. Örnek verirsek benim flaşım tam güçte (1/1) 1/600 gibi bir hızda çakıyor iken, 1/128 güçte bu 1/22000 gibi inanılmaz bir hıza yükseliyordu. Aşağıdaki resimdeki tabloda nissin flaşların hız tablosunu görebilirsiniz.nissinMakro çekimlerde flaşı çok yakına konumlandırabilirsiniz bu nedenle iki-üç flaş ışığı nesneyi bu düşük güçlerde bile çok iyi aydınlatabilir.Bu günkü DSLR makinalarda benim gördüğüm en yüksek enstantane hızı 1/8000 dir. Üstelik siz makinayı bu hızda çalıştırsanız bile flaş güçleri tam olduğunda hareket bulanıklığını önleyemezsiniz. Bir önceki yazım bu ilk tekniği anlatmakta ve bu yazı içinde yer alan damla serisi fotolar incelendiğinde bu bulanıklık açıkça görülmektedir. Burada karıştırılmaması gereken bir konuda flaşın ışık gücünü flash TTL modda iken flash üzerinden veya kameranın flash menüsünden düşüren işlemin farklı bir işlem olduğudur. Burada flaşın parlaklık gücü düşürülmektedir ancak hızı değişmemektedir. Flaşın gücü yani sönümlenme süresinin kısaltılması ayrı bir olgudur. Elbette damla çalışmasında hareketlerin milisaniyelerle farklılaştığı ve tam istenilen noktada damlaların çarpışma hareketlerinin dondurulması için bu flaş özelliği çok önemlidir. Örneğin 1. damla için 70 ms, 2. damla için 30 ms, 2. damlanın oluşabilmesi için 90 ms hesapladığımızı düşünelim. Bu damlalar 45-50 cm gibi bir yükseklikten yer çekimi ile doğrusal, yani artan bir hızla düşmektedir. Bunu da hesaplayabiliriz. Ancak hesaplamamız gereken bir başka girdi var. Kameranın deklanşörüne basılması ile aynanın kalkması perdenin açılması ışığın kameranın    gözü olan sensör diyotlarına ulaşması, bu ışık verisinin digital veriye çevrilerek işlenmesi ve kaydedilmesi bir süre anlamındadır. Ben D300s de araştırdığımda (shutter lag) olarak belitilen bu süreyi 46 ms olarak belirledim. Bunu da hesaba katmalıyız. Yani iki damla 250-300 ms lik bir süre içinde öyle bir yerde çarpışmalı ve o anda flaşlar çakmalı ve kamera deklanşöre basmalı ki biz çok özgün damla formları elde edebilelim. İşte bütün bunları organize edebilmek ancak elektronik devrelerle olabilmektedir. Bu devreler olmadan mauel çekimle özgün damla fotoğrafı yakalayamayız. Benim bilgisayar uzmanı arkadaşım Özhan Duran ile oluşturduğumuz bu devre ve damla ayarlarını aşağıdaki yazıdaki fotoğrafın Flickr deki linkinden açıklamaları ile izleyebilirsiniz.
http://www.flickr.com/photos/11033950@N08/6904816395/in/photostream

Bu yeni teknikle çektiğim fotoğrafları da aşağıdaki galeriden izleyebilirsiniz.

[smooth=id:7;]